ชื่อ : ขี้เหล็กบ้าน
ชื่อวิทยาศาสตร์ : Senna siamea (Lam.) Irwin & Barneby
ชื่อวงศ์ : LEGUMINOSAE-CAESALPINIOIDEAE
ชื่อพื้นเมือง : ขี้เหล็กแก่น, ขี้เหล็กบ้าน, ขี้เหล็กหลวง, ขี้เหล็กใหญ่
ชื่อสามัญ : Cassod tree, Thai copper pod tree
 
ลักษณะทางพฤษศาสตร์ : ไม้ต้น สูงประมาณ 5-15 เมตร เปลือกมีสีเทาปนสีน้ำตาลอ่อน แตกตามความยาวของลำต้นเป็นร่องตื้นๆ เรือนยอดทรงพุ่ม ใบเป็นใบประกอบแบบขนนก ออกสลับมีใบย่อย 10-15 คู่ ออกตรงข้ามรูปไข่ปลายมน ฐานใบมน ดอกออกเป็นช่อแบบช่อแยกแขนง ออกตรงซอกใบหรือปลายกิ่ง สีเหลือง กลีบเลี้ยง 5 กลีบ สีขาวปนเหลือง กลับดอก 5 กลีบ แยกออกจากกัน สีเหลืองร่วงง่าย เกสรตัวผู้ 10 ตัว เกสรตัวเมีย 10 อัน รังไข่เหนือวงกลีบ (Superior ovary) ผลเป็นฝักแบน ผลแก่บิดงอเล็กน้อย แต่ละฝักมีเมล็ด 20-30 เมล็ด ออกดอกตลอดทั้งปี
 
การใช้ประโยชน์ในงานย้อมสี : ใบขี้เหล็กถูกนำมาย้อมสีเส้นไหมและฝ้ายมาแต่โบราณ โดยจะได้เส้นไหมสีเหลืองหรือเหลืองอมเขียว การย้อมเส้นไหมด้วยใบขี้เหล็กให้สีเส้นไหมคุณภาพดีนั้น ใช้วิธีการสกัดสีโดยใช้ใบขี้เหล็กสดต้มกับน้ำ หรือต้มกับน้ำผสม 1% กรดน้ำส้ม โดยใช้อัตราส่วน 1 : 2 การย้อมเส้นไหมควรนำเส้นไหมมาแช่ในสารละลายช่วยติดสีก่อนย้อม ได้แก่ สารละลายสารส้ม น้ำต้มใบต้นยูคาลิปตัส และน้ำมะขามเปียก แล้วนำเส้นไหมไปย้อมด้วยกรรมวิธีย้อมร้อน นาน 1 ชั่วโมง จะได้เส้นไหมสีเหลือง ถ้าแช่เส้นไหมในสารละลายจุนสีก่อนย้อม จะไดเส้นไหมสีน้ำตาลเขียว
 
การกระจายพันธุ์ : พบในป่าดิบ และป่าเบญจพรรณ มีการปลูกทั่วไปในประเทศไทย เนื่องจากนิยมใช้ใบอ่อนและดอกตูมมาประกอบอาหาร
 
ส่วนที่ให้สี : ใบสด
สีที่ได้ : สีเหลือง สีเหลืองอมเขียว หรือ สีน้ำตาลเขียว
 
คุณภาพสี :ขี้เหล็กบ้าน / จุนสี มีระดับความคงทนต่อการซัก : 4-5 , ระดับความคงทนต่อแสง : 5-6
pantone: Taos Taupe