ชื่อ :	มะตูม
ชื่อวิทยาศาสตร์ :	Aegle marmelos (L.) Correa ex Roxb.
ชื่อวงศ์ :
ชื่อพื้นเมือง :	มะปิน ตุ่มเต้ง ตูม ( ภาคเหนือ) กระทันตาเถร (ปัตตานี) มะปีส่า(กะเหรี่ยง-แม่ฮ่องสอน)
ชื่อสามัญ :	Aegle marmelos (L.) Correa ex Roxb.
ลักษณะทางพฤษศาสตร์ :	ไม้ยืนต้นขนาดเล็กถึงขนาดกลาง ผลัดใบ สูง 10-15 เมตร เรือนยอดรูปไข่ เปลือกต้นสีเทาเรียบหรือแตกเป็นร่องตื้นๆตามยาว เนื้อไม้แข็ง มีสีขาวแกมเหลือง และมีกลิ่นหอม โคนต้นและกิ่งก้านมีหนามแหลม ยาว แข็ง ออกเดี่ยวหรือเป็นคู่ตามกิ่ง ใบ เป็นใบประกอบแบบมีใบย่อย 3 ใบ ออกเรียงสลับ ใบรูปไข่ กว้าง 1-7 เซนติเมตร ยาว 4-13 เซนติเมตร สองใบล่างมีขนาดเล็กและติดตรงข้ามกัน ใบปลายมีขนาดใหญ่ ปลายใบสอบ โคนใบแหลม ขอบใบเรียบหรือมีหยักมนๆ แผ่นใบเรียบเกลี้ยงเป็นมัน ใบอ่อนสีเขียวอ่อนหรือสีชมพู มีขนละเอียด ใบแก่สีเขียวเข้ม เรียบเกลี้ยง เส้นใบข้าง 4-12 คู่ จรดกันที่ขอบใบ นูนขึ้นด้านบน ก้านใบย่อยที่ปลายยาว 0.5-3 เซนติเมตร ดอก ออกเป็นช่อตามซอกใบและปลายกิ่ง ออกรวมกันเป็นช่อสั้นๆ ดอกสีขาวอมเขียวหรือสีเหลืองอ่อน ขนาด 1.5-2 เซนติเมตร ดอกมักออกพร้อมกับใบอ่อน มีกลิ่นหอม กลีบดอกมี 5 กลีบ กลีบดอกขนาด 6-8 มม. รูปไข่กลับ โคนติดกัน ดอกสมบูรณ์เพศ เกสรตัวผู้มี 65-70 อัน อับเรณูสีน้ำตาลอ่อน ก้านเกสรตัวเมียสั้น รังไข่สีเขียวสด หมอนรองดอกเห็นไม่ชัดเจน กลีบฐานดอกกางแผ่เป็นรูปดาวมี 4-5 แฉกแหลมๆ กลีบเลี้ยงแบนมี 4-5 พู ก้านดอกมีขนอ่อนปกคลุม ผล รูปรีกลมหรือรียาว ขนาดกว้าง 8-10 เซนติเมตร ยาวประมาณ 12-18 เซนติเมตร ผิวเรียบเกลี้ยง เปลือกหนา แข็งมาก ไม่แตก ผลอ่อนมีสีเขียวพอสุกมีสีเหลือง เนื้อผลมีสีเหลือง นิ่ม มีกลิ่นหอม และมีเนื้อเยื่อสีส้มที่มียางเหนียวๆ ภายในมี 8-15 ช่อง เมล็ดสีน้ำตาลอ่อน จำนวนมาก มียางใสเหนียวหุ้มเมล็ดอยู่ เมล็ดรูปรีๆ และแบน มีเส้นขนหนาแน่นปกคลุม
การใช้ประโยชน์ในงานย้อมสี :	นำส่วนของเปลือกต้นมะตูมมาสับเป็นชิ้นๆหรือปั่นให้ละเอียด อัตราส่วนของส่วนวัตถุดิบ 3 กิโลกรัม ต่อเส้นไหม 1 กิโลกรัมแล้วนำมาตวงน้ำใส่หม้อต้มอัตรา 30 ลิตร นำไปตั้งไฟให้เดือดเป็นเวลา 1 ชั่วโมง จากนั้นเมื่อครบเวลานำมากรองด้วยผ้าขาวบาง เพื่อเก็บน้ำสีสกัดไว้ย้อมสี
การกระจายพันธุ์ :	ประเทศอินเดีย กัมพูชา ลาว อินโดนีเซีย และไทย
ส่วนที่ให้สี :	เปลือกต้น
สีที่ได้ :	สีเหลืองอ่อน
คุณภาพสี :	มะตูม / สารส้มและเ มีระดับความคงทนต่อการซัก : 4 , ระดับความคงทนต่อแสง : 4
pantone:	Rutabaga