ชื่อ : ดาวกระจาย
ชื่อวิทยาศาสตร์ : Cosmos spp.
ชื่อวงศ์ :
ชื่อพื้นเมือง : หญ้าแหลมนกไส้, คำแพ, คำอังวะ, คำเมืองไหว
ชื่อสามัญ : Cosmos spp.
 
ลักษณะทางพฤษศาสตร์ : ดาวกระจายเป็นพืชในวงศ์ Composite หรือวงศ์ดาวเรือง - ดาวกระจายนี้นับว่าเป็นวงศ์ที่ใหญ่ที่สุดในอาณาจักรพืช นักพฤกษศาสตร์คำนวณว่าอาจมีในโลกประมาณ 900 สกุล หรือมากกว่า 14,000 ชนิด ดาวกระจายมีพุ่มต้นสูง 3-4 ฟุต ดอกเป็นช่อกระจุกตามซอกใบและปลายกิ่ง ดอกวงนอกเป็นหมัน กลีบดอกมีสีต่างๆ มีตั้งแต่สีชมพู ชมพูอมม่วง แดง ขาว เหลือง และส้ม ส่วนดอกวงในเป็นดอกสมบูรณ์เพศ กลีบดอกเป็นหลอด สีเหลืองปลายจักส่วนมากเป็นดอกชั้นเดียว ขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางดอกประมาณ 3 นิ้ว ดาวกระจายเป็นดอกไม้ที่ปลูกง่าย สามารถขึ้นได้ในทุกที่ที่มีแสงแดจัด และปลูกได้ทุกฤดู จะออกดอกเมื่อมีอายุครบ 50-55 วัน การรดน้ำทำตามความจำเป็น เตรียมดินก่อนปลูกให้พอสมควร เมื่อต้นงอกและมีขนาดโต คือ มีใบจริง 2-3 คู่ ใส่ปุ๋ยผสม 15-15-15 หรือใกล้เคียง ประมาณ 1 ช้อนชา ดาวกระจายจะงามทั้งต้นและดอก แต่มีข้อเสีย คือ ดาวกระจายมีอายุค่อนข้างสั้นและออกดอกเพียง 3-4 ครั้ง ต้นจะโทรม
 
การใช้ประโยชน์ในงานย้อมสี : สกัดสีออกจากดอกดาวกระจายด้วยการต้มในน้ำที่อัตราส่วน ดอกดาวกระจาย: น้ำ (1:20) เด็ดส่วนที่เป็นกลีบเลี้ยงออก แล้วบดให้ละเอียดก่อนนำไปต้มที่อุณหภูมิ 100 องศาสเซลเซียส เป็นเวลา 45 นาที น้ำสีที่ได้นำไปย้อมผ้าฝ้ายจะมีสีเข้มติดผ้าได้ดี
 
การกระจายพันธุ์ :
 
ส่วนที่ให้สี : ดอกสีส้ม
สีที่ได้ : ส้ม
 
คุณภาพสี :ดาวกระจาย / - มีระดับความคงทนต่อการซัก : - , ระดับความคงทนต่อแสง : -