ชื่อ : มะพูด
ชื่อวิทยาศาสตร์ : Garcinia dulcis (Roxb.) Kurz
ชื่อวงศ์ : GUTTIFERAE
ชื่อพื้นเมือง : ประหูด, ประโหด (เขมร)
ชื่อสามัญ : Ma phut
 
ลักษณะทางพฤษศาสตร์ : เป็นไม้ยืนต้นขนาดกลาง สูงประมาณ 15 เมตร ใบเรียบ ผิวมัน สีเขียวเข้ม รูปใบเป็นรูปหอก ดอกออกเป็นช่อเล็กๆ ก้านสั้น กลีบดอกเป็นทรงกลมหนา สีเหลืองอมเขียว ผลกลมเรียบ ผิวมัน สีเขียว เมื่อสุกจะมีสีเหลือง ข้างในมีเมล็ด 2-5 เมล็ด
 
การใช้ประโยชน์ในงานย้อมสี : มะพูด หรือ ปะโหด เป็นพรรณไม้ที่นำเปลือกต้นมาใช้ย้อมสีเส้นไหมมานานแล้วในจังหวัดสุรินทร์และกัมพูชา เนื่องจากมะพูดให้สีเหลืองคล้ายสีเหลืองดอกบวบ หรือสีเหลืองดอกคูณ จึงมีการใช้ในการทำเป็นแม่สี เช่น เมื่อต้องการเส้นไหมสีเขียว นำเส้นไหมมาย้อมด้วยเปลือกมะพูดก่อนจึงย้อมทับด้วยคราม ในการเตรียมน้ำสีสำหรับการย้อมเส้นไหม 1 กิโลกรัม ใช้เปลือกมะพูดแห้ง 3 กิโลกรัม ต้มกับน้ำในอัตราส่วน 1 : 10 นาน 1 ชั่วโมง กรองใช้เฉพาะน้ำ แล้วนำมาย้อมเส้นไหมด้วยกรรมวิธีย้อมร้อนนาน 1 ชั่วโมง เสร็จแล้วนำมาแช่ในสารละลายสารส้มนาน 10-15 นาที ได้เส้นไหมสีเหลืองสด ในส่วนของใบที่นำมาใช้ย้อมสีเส้นไหมโดยใช้อัตราส่วน ใบสด 15 กิโลกรัมต่อเส้นไหม 1 กิโลกรัม สกัดน้ำสีด้วยวิธีการต้มกับน้ำ อัตราส่วน 1 : 2 นาน 1 ชั่วโมง กรองใช้เฉพาะน้ำ ใช้กรรมวิธีการย้อมร้อนและแช่ในสารละลายช่วยติดสีสารส้มหลังย้อมเช่นเดียวกับเปลือก พบว่าให้เส้นไหมสีเหลือง แต่สีที่ได้จะอ่อนกว่าสีที่ผ่านการย้อมด้วยเปลือก แต่ถ้าใช้ในสารละลายสารช่วยติดสีจุนสี ได้เส้นไหมสีน้ำตาล
 
การกระจายพันธุ์ : เป็นพืชเมืองร้อนที่มีการปลูกมาแต่โบราณ และพบขึ้นอยู่ทั่วไปในพื้นที่แถบชายแดนจังหวัดสุรินทร์ ศรีษะเกษ ลาว และกัมพูชา
 
ส่วนที่ให้สี : เปลือกต้น
สีที่ได้ : สีเหลืองสด หรือ สีน้ำตาล
 
คุณภาพสี :มะพูด / จุนสี มีระดับความคงทนต่อการซัก : 4 , ระดับความคงทนต่อแสง : 5-6
pantone: Inca Gold