ชื่อ : ขมิ้น
ชื่อวิทยาศาสตร์ : Curcuma domestica Valeton
ชื่อวงศ์ :
ชื่อพื้นเมือง : ขมิ้น ขมิ้นชัน เข้ามิ้น ขมิ้นป่า ขมิ้นหัว ขมิ้นหยวก ขมิ้นแกง ตายอ หมิ้น ขี้มิ้น
ชื่อสามัญ : Curcuma domestica Valeton
 
ลักษณะทางพฤษศาสตร์ : ไม้ล้มลุก มีหัวใต้ดิน หัวหลักรูปไข่แล้วแตกย่อยอีกเป็นจำนวนมาก ผิวด้านนอกสีเหลือง ผิวหัวมีลายเป็นข้อ ๆ ด้านในสีขาวเหลือง เมื่อหัวแก่เปลี่ยนเป็นสีเหลือง มีกลิ่นหอมฉุน คล้ายกับหัวขิง หัวเป็นแง่ง ลำต้นสูง 50-100 ซม. ใบเดี่ยวรูปขอบขนานออกเรียงสลับรอบลำต้น ปลายใบแหลม โคนใบเป็นกาบหุ้มลำต้น เส้นกลางใบเป็นร่องเล็กน้อย สีเลือดหมูเข้มเป็นทางกลางใบ มีกลิ่นหอม ดอกออกเป็นช่อที่ยอดลำต้น ดอกย่อยสีขาว ใบประดับรูปไข่ปลายแหลม ตอนล่างสีขาว ตอนบนสีชมพูอมม่วง คล้ายดอกกระเจียว ออกดอกในช่วงฤดูฝน
 
การใช้ประโยชน์ในงานย้อมสี : นำเหง้าขมิ้นชันหรือหัวขมิ้นชันมาสับและตำให้ละเอียด แล้วคั้นกรองเอาแต่น้ำสีเหลืองไว้ นำเส้นใยลงย้อม ถ้าจะให้ติดสีแน่นควรใช้น้ำมะนาวผสมลงไปด้วย ขมิ้นใช้ย้อมได้ทั้งเส้นใยฝ้ายและเส้นใยไหม
 
การกระจายพันธุ์ :
 
ส่วนที่ให้สี : หัว เหง้า
สีที่ได้ : เหลือง
 
คุณภาพสี :ขมิ้น / - มีระดับความคงทนต่อการซัก : - , ระดับความคงทนต่อแสง : -